کارهایی مانند نوشتن، تایپ کردن، آشپزی و گرفتن وسایل به حرکت روان انگشتان نیاز دارند. گاهی یکی از انگشتان هنگام خم یا صاف شدن گیر می‌کند. حتی ممکن است با یک حرکت ناگهانی و صدای تق آزاد شود. این وضعیت که انگشت ماشه ای نام دارد، می‌تواند انجام کارهای ساده را دشوار کند. خوشبختانه این مشکل در بسیاری از افراد با روش‌های غیرجراحی کنترل می‌شود.

شناخت زودهنگام علائم و مراجعه به پزشک می‌تواند از تشدید خشکی و قفل شدن انگشت جلوگیری کند.

انگشت ماشه ای چیست؟

انگشت ماشه ای یا Trigger Finger نوعی اختلال حرکتی انگشت است که حرکت تاندون خم‌کننده انگشت درون غلاف اطراف آن محدود می‌شود. نام پزشکی آن تنوسینوویت تنگ‌کننده است.

تاندون‌ها ساختارهایی شبیه طناب هستند. آن‌ها عضلات را به استخوان‌ها متصل می‌کنند. تاندون‌های انگشت هنگام خم و صاف شدن، از میان تونل‌هایی باریک عبور می‌کنند. یکی از این تونل‌ها “پولی” نام دارد.

اگر تاندون یا بافت اطراف آن ضخیم و متورم شود، عبور تاندون دشوار خواهد شد. در نتیجه، انگشت هنگام حرکت گیر می‌کند.

گاهی انگشت با حالتی شبیه رها شدن ماشه ناگهان صاف می‌شود. این مشکل می‌تواند هر انگشتی را درگیر کند. بر اساس یک تحقیق در 2025، انگشتان میانی بیشتر درگیر می‌شوند.

دلایل بروز انگشت ماشه ای چیست؟

علت دقیق انگشت ماشه‌ای در همه افراد مشخص نیست. تحریک مکرر تاندون و غلاف آن می‌تواند باعث تورم و تنگ شدن مسیر حرکت تاندون شود.

فعالیت‌هایی که نیاز به گرفتن مکرر یا محکم اشیا دارند، ممکن است علائم را ایجاد یا تشدید کنند.

کار با ابزارهای دستی، نگه داشتن طولانی فرمان، باغبانی و بعضی فعالیت‌های ورزشی می‌توانند فشار بیشتری به تاندون‌های انگشت وارد کنند. ولی بیماری همیشه در اثر کار زیاد با دست ایجاد نمی‌شود.

احتمال بروز انگشت ماشه ای در زنان و افراد بالای 45 سال بیشتر است. ابتلا به دیابت، آرتریت روماتوئید و کم‌کاری تیروئید نیز با افزایش احتمال این بیماری ارتباط دارد. گاهی چند انگشت به‌طور هم‌زمان درگیر می‌شوند. هر دو دست نیز ممکن است علائم داشته باشند.

علائم انگشت ماشه‌ای

علائم ممکن است از خفیف شروع شوند و به‌تدریج شدت پیدا کنند.

خشکی انگشت، به‌ویژه هنگام صبح، یکی از نشانه‌های رایج است.

بعضی افراد هنگام حرکت دادن انگشت، صدای کلیک یا تق‌تق احساس می‌کنند.

ممکن است در پایه انگشت و سمت کف دست، درد، حساسیت یا برجستگی کوچکی ایجاد شود. انگشت هنگام خم یا صاف شدن گیر می‌کند. گاهی پس از چند حرکت آزاد می‌شود.

در مراحل شدیدتر، انگشت در حالت خمیده قفل می‌شود. فرد ممکن است برای صاف کردن آن از دست دیگر کمک بگیرد. در برخی موارد، انگشت دیگر به‌راحتی صاف نمی‌شود.

علائم معمولاً صبح‌ها شدیدتر هستند. گرفتن محکم وسایل نیز می‌تواند درد و گیر کردن انگشت را بیشتر کند.

برای تشخیص و درمان انگشت ماشه ای،  با شماره‌های زیر تماس بگیرید:

مجتمع پزشکی صدر: ۰۲۱۷۹۱۸۴۰۰۰

مرکز تخصصی تهران ارتوپدی: ۰۲۱۹۱۳۰۴۵۰۴

روش‌های تشخیص انگشت ماشه ای

تشخیص تنوسینوویت تنگ‌کننده معمولاً با شرح حال بیمار و معاینه دست توسط پزشک ارتوپد انجام می‌شود. پزشک درباره زمان شروع علائم، فعالیت‌های روزانه و بیماری‌های زمینه‌ای سوالاتی می‌کند. سپس از بیمار می‌خواهد انگشت خود را چند بار خم و صاف کند.

پزشک محل درد، برجستگی پایه انگشت، صدای کلیک و میزان قفل شدن را بررسی می‌کند. همچنین حرکت تاندون هنگام باز و بسته شدن دست ارزیابی می‌شود.

در بیشتر موارد، تصویر‌برداری یا آزمایش خون لازم نیست. اما اگر علائم غیرمعمول باشند یا احتمال بیماری دیگری وجود داشته باشد، پزشک ممکن است تصویربرداری یا بررسی‌های تکمیلی درخواست کند.

تشخیص درست اهمیت دارد؛ زیرا آرتروز، آسیب تاندون و بعضی بیماری‌های دست می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.

گاهی درد یا خشکی دست ممکن است به مشکلات استخوانی، مفصلی یا متابولیک مرتبط باشد؛ بنابراین اگر علائم غیرمعمول باشند، پزشک ممکن است بیماری‌هایی مانند نرمی استخوان، آرتروز یا آسیب‌های تاندونی را نیز بررسی کند.

راه‌های درمان انگشت ماشه ای

درمان انگشت ماشه‌ای به شدت علائم، مدت بیماری و میزان قفل شدن انگشت بستگی دارد.

هدف درمان، کاهش درد و کمک به حرکت روان‌تر تاندون است. بیشتر بیماران ابتدا درمان‌های غیرجراحی را امتحان می‌کنند.

استراحت و اصلاح فعالیت‌ها

کاهش فعالیت‌هایی که نیاز به گرفتن محکم یا حرکت تکراری انگشت دارند، می‌تواند تحریک تاندون را کمتر کند. تغییر شیوه استفاده از ابزار یا استراحت‌های کوتاه میان کار نیز مفید است.

استفاده از آتل

آتل، انگشت را برای مدتی در حالت صاف نگه می‌دارد. این کار از خم شدن مکرر و تحریک بیشتر تاندون جلوگیری می‌کند. پزشک ممکن است استفاده شبانه از آتل را توصیه کند.

تمرین‌های کششی

حرکات کششی ملایم می‌توانند به حفظ دامنه حرکت انگشت کمک کنند. تمرین‌ها نباید باعث درد شدید یا قفل شدن بیشتر شوند. بهتر است نوع و تعداد حرکات را پزشک یا کاردرمانگر مشخص کند.

داروهای ضدالتهاب

داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی ممکن است درد را کاهش دهند. این داروها همیشه مشکل مکانیکی تاندون را برطرف نمی‌کنند. مصرف آن‌ها برای همه مناسب نیست و باید با نظر پزشک انجام شود.

تزریق کورتون

تزریق داروی کورتیکواستروئیدی در اطراف غلاف تاندون می‌تواند تورم را کاهش دهد. در نتیجه، حرکت تاندون بهتر می‌شود. تزریق کورتون یکی از درمان‌های رایج غیرجراحی است. ممکن است بعضی افراد به تزریق دوم نیاز داشته باشند. اثربخشی این روش در بیماران مبتلا به دیابت می‌تواند کمتر باشد.

جراحی انگشت ماشه ای

اگر درمان‌های غیرجراحی موثر نباشند یا انگشت به‌طور مداوم قفل شود، جراحی مطرح می‌شود. در جراحی آزادسازی، پزشک بخش تنگ‌شده غلاف تاندون را باز می‌کند. این کار فضای بیشتری برای حرکت تاندون فراهم می‌سازد.

جراحی معمولاً درمان مناسبی است، اما مانند هر عمل دیگری ممکن است با عوارضی مانند درد، عفونت، سفتی یا آسیب بافت‌های اطراف همراه باشد.