کیست های استخوانی توده‌های پر از مایع هستند که در بافت استخوان‌ ایجاد می‌شوند. آنها عمدتاً کودکان و نوجوانان را تحت تاثیر قرار می‌دهند. اگرچه جدی نیستند و بیشتر آنها به مرور زمان خود‌به‌خود از بین می‌روند. اما گاهی اوقات برای درمان نیاز به جراحی دارند. زیرا می‌توانند استخوان‌ها را ضعیف کرده و بر روند رشد کودک تأثیر بگذارند.

پیشنهاد می‌کنیم در این زمینه با دکتر صادق صابری مشورت کنید. ایشان به‌عنوان یکی از بهترین جراحان تومورهای استخوانی در تهران، تبحر زیادی در جراحی کیست استخوان دارند.

کیست استخوان چیست؟

در اصل کیست استخوان نوعی ضایعه بافتی است که به دلایل مختلفی در بافت استخوان ایجاد می‌شود.

تفاوت اصلی آن با تومور استخوان این است که بافت جامد و منسجمی ندارد و صرفاً به‌صورت یک کیسه حاوی ترشحات بروز می‌کند. همچنین برخلاف تومور به سایر قسمت‌های بدن سرایت نمی‌کند.

معمولاً از طریق عکسبرداری با اشعه ایکس تشخیص داده می‌شود. اغلب زمانی‌که کودک به‌دلیل بیماری دیگری تحت نظر است. زیرا بسیاری از کیست‌های استخوانی علائمی ایجاد نمی‌کنند.

جهت دریافت نوبت از دکتر صادق صابری، با شماره‌های زیر تماس بگیرید:

مجتمع پزشکی صدر: ۰۲۱۷۹۱۸۴۰۰۰

مرکز تخصصی تهران ارتوپدی: ۰۲۱۹۱۳۰۴۵۰۴

انواع کیست‌های استخوان

چهار نوع اصلی شامل کیست ساده استخوان، کیست استخوانی آنوریسمال و غیره هستند که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد.

کیست ساده استخوان (Unicameral Bone Cyst)

کیست تک اتاقی یا همان کیست ساده استخوان، در استخوان‌های بزرگ (مانند استخوان بازو) و نزدیک به صفحه رشد ایجاد می‌شود. خوشبختانه در اغلب موارد، این ضایعه پر از مایع با گذشت زمان کوچکتر و خود‌به‌خود برطرف می‌شود.

محققان معتقدند که عامل اصلی بروز آن، عدم تخلیه صحیح مایعات از استخوان در حین فرآیند رشد کودکان و نوجوانان است.

کیست استخوانی آنوریسمال (Aneurysmal Bone Cyst)

ضایعاتی پر از ترشحات یا خون هستند که بیشتر در نوجوانان بروز می‌کنند.

معمولاً بدون علامت نیستند و با درد و تورم ظاهر می‌شوند. به راحتی می‌توان آنها را با سی تی اسکن یا نمونه ‌برداری از استخوان تشخیص داد.

پزشکان معتقدند که ممکن است به‌دلیل بروز مشکل در ساختار با عملکرد عروق خونی استخوان ایجاد شوند.

کیست مرتبط با نقایص قشر فیبری (Fibrous Cortical Defects)

یک نوع ضایعه استخوانی خوش‌خیم است که در اثر نقص در لبه خارجی یا قشر استخوان ایجاد می‌شود.

اغلب در اندام‌های تحتانی بروز می‌کند و به‌صورت خود‌به‌خود برطرف می‌شود.

فیبروم‌ استخوانی غیرمولد (Nonossifying Fibroma)

معمولاً این ضایعه زمانی ایجاد می‌شود که قسمت میانی یا هسته استخوان نتواند به یک بافت سخت تبدیل شود. اغلب در اندام تحتانی کودکان بین 5 تا 15 سال بروز می‌کند و دردناک نیست و خود‌به‌خود برطرف می‌شود.

اخیراً محققان تخمین زده‌اند که 40 درصد از کودکان، در مقطعی دچار آن می‌شوند. از این رو، می‌توان گفت که شایع‌ترین نوع کیست استخوان است.

علائم کیست استخوان چیست؟

انواع آن مانند کیست ساده استخوان، در مراحل اولیه نشانه‌هایی ایجاد نمی‌کنند. اصولا زمانی‌که به اندازه کافی بزرگ شوند، باعث بروز علائم زیر می‌شوند:

• درد، تورم یا احساس وجود یک توده مثلا در بازو، پا یا ستون فقرات
• بی‌حسی یا سوزن‌سوزن شدن دست و پا در اثر فشار کیست بر ستون فقرات
• شکستگی استخوان در اثر ضعیف شدن بافت آن

نحوه تشخیص کیست استخوان

با توجه به مواردی که تاحالا گفتیم، تشخیص کیست‌های استخوان در مراحل ابتدایی دشوار است. مگر اینکه پزشک در حین عکسبرداری با اشعه ایکس برای تشخیص مشکلات دیگر بیمار، به‌صورت اتفاقی متوجه وجود آن شود. معمولاً در این شرایط، برای بررسی دقیق‌تر دستور انجام سی تی اسکن، ام آر آی یا بیوپسی می‌دهد.

روش‌های درمان کیست استخوان

اگر سایز کیست کوچک باشد و مشکلی برای بیمار ایجاد نکند، معمولا نیاز به درمان ندارد. زیرا به خودی خود، به‌خصوص در کودکان و نوجوانان، بهبود پیدا می‌کند. فقط ممکن است پزشک برای نظارت بیشتر و رفع هرگونه نگرانی، توصیه کند که به طور منظم عکسبرداری با اشعه ایکس انجام شود. بدین‌شکل اگر سایز کیست بزرگتر شود، به سرعت می‌توان برای درمان آن اقدام کرد.

اما اگر سایز کیست بزرگ باشد یا مشکلاتی مانند درد و تورم برای بیمار ایجاد کند. لازم است پزشک به سرعت مداخله کند. زیرا خطر ضعیف شدن بافت استخوان و احتمال شکستگی یا آسیب به آن وجود دارد. از بهترین روش‌های درمان در این شرایط، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

تخلیه مایعات موجود در کیست

در این روش، پزشک سعی می‌کند که با تزریق دارو به استخوان و یک سوزن مخصوص، بدون درد مایعات موجود در کیست را تخلیه کند. ممکن است لازم باشد که این کار چندین بار و در طی چند ماه انجام شود.

همچنین با وجود تخلیه کامل کیست، خطر عود آن وجود دارد. به‌همین‌دلیل، در اغلب موارد جراحی کیست استخوان روش بهتری است.

جراحی کیست استخوان

برای جراحی کیست استخوان، ابتدا بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار می‌گیرد. سپس جراح پوست محل مورد نظر را برش می‌دهد تا بتواند به بافت استخوان دسترسی پیدا کند. در نهایت برای برداشتن کامل کیست اقدام می‌کند.

البته این کار ممکن است با برداشتن قطعات کوچکی از استخوان همراه شود. در این شرایط، جراح برای جایگزینی به سراغ پیوند استخوان قسمت دیگری از بدن بیمار یا یک اهداکننده می‌رود. همچنین امکان پر کردن قسمت خالی شده با مخلوط سیمان استخوانی وجود دارد.

معمولاً نیازی به بستری شدن در بیمارستان نیست و چند ساعت پس از اتمام جراحی می‌توان به منزل بازگشت.