درد و خشکی گردن یا کمر، محدود شدن حرکت، گزگز دستها و احساس خستگی در ستون فقرات از مشکلاتی هستند که بسیاری از افراد آنها را به افزایش سن، آرتروز، کار طولانی با موبایل یا نشستن پشت میز نسبت میدهند. اما یکی از دلایل مهم این علائم میتواند اسپوندیلوز باشد.
اسپوندیلوز یک بیماری فرسایشی است که بهتدریج در استخوانها، دیسکها، مفاصل و رباطهای ستون فقرات گردن و کمر ایجاد میشود. این مشکل همیشه خطرناک نیست و حتی بسیاری از افراد هیچ علامتی ندارند. اما زمانی که باعث فشار روی عصب یا نخاع شود، نیاز به بررسی و درمان جدیتری دارد.
اسپوندیلوز چیست؟
اسپوندیلوز به تغییرات فرسایشی و تدریجی ستون فقرات گفته میشود که که میتواند گردن یا کمر را درگیر کند و معمولاً با افزایش سن ایجاد میشود.
در این بیماری، دیسکهای بین مهرهای بهمرور آب خود را از دست میدهند، ارتفاع آنها کمتر میشود و مفاصل اطراف مهرهها تحت فشار بیشتری قرار میگیرند. بدن ممکن است در پاسخ به این تغییرات، زائدههای استخوانی بسازد. این زائدهها گاهی میتوانند فضای عبور عصبها یا نخاع را تنگ کنند.
نکته مهم این است که وجود تغییرات فرسایشی در عکس رادیولوژی یا ام آر آی همیشه به معنی بیماری شدید نیست. حتی بسیاری از افراد میانسال و سالمند دچار تغییرات دیسک هستند، اما درد یا علامت خاصی ندارند. بنابراین تشخیص و تصمیمگیری درمانی فقط بر اساس تصویربرداری انجام نمیشود و باید علائم بیمار، معاینه بالینی و شدت محدودیت حرکتی نیز در نظر گرفته شود.
انواع اسپوندیلوز
این بیماری بر اساس محل درگیری ستون فقرات، در 3 نوع کمری، گردنی و سینهای تعریف میشود.
اسپوندیلوز گردنی
این نوع بیماری در مهرههای گردن ایجاد میشود و میتواند باعث درد گردن، خشکی، سردرد، صدای ساییدگی هنگام حرکت گردن، گزگز یا ضعف دستها شود.
اگر فشار روی نخاع زیاد باشد، ممکن است تعادل و راه رفتن هم تحت تاثیر قرار بگیرد.
اسپوندیلوز کمری
اسپوندیلوز کمری در مهرههای پایین کمر دیده میشود و معمولاً با کمردرد، خشکی، درد تیرکشنده به پا یا احساس بیحسی و گزگز همراه است.
مکانیسم اصلی در ناحیه کمر نیز بر پایه فرسایش دیسک، مفصل و تغییرات استخوانی است.
اسپوندیلوز سینهای
در بخش میانی ستون فقرات رخ میدهد و نسبت به نوع گردنی و کمری کمتر شایع است.
علائم آن میتواند شامل درد موضعی در پشت، خشکی یا درد منتشر در اطراف قفسه سینه باشد.
جهت درمان اسپوندیلوز زیر نظر دکتر صادق صابری، با شمارههای زیر تماس بگیرید:
مجتمع پزشکی صدر: ۰۲۱۷۹۱۸۴۰۰۰
مرکز تخصصی تهران ارتوپدی: ۰۲۱۹۱۳۰۴۵۰۴
دلایل بروز اسپوندیلوز
مهمترین دلیل بروز اسپوندیلوز، روند طبیعی افزایش سن است. با گذر زمان، دیسکهای ستون فقرات خشکتر و نازکتر میشوند. همچنین رباطها سفتتر شده و مفاصل بین مهرهای دچار فرسایش میشوند. دیسکها ممکن است از حدود ۴۰ سالگی شروع به خشک شدن و کوچک شدن کنند و همین موضوع تماس استخوان با استخوان و ایجاد زائدههای استخوانی را بیشتر میکند.
با این حال، سن تنها عامل نیست. شغلهایی که با حرکات تکراری گردن، وضعیت نامناسب بدن یا کار زیاد بالای سر همراه هستند، میتوانند فشار بیشتری به ستون فقرات وارد کنند. سابقه آسیب گردن، زمینه ژنتیکی و سیگار نیز از عوامل خطر شناختهشده محسوب میشوند.
سبک زندگی کمتحرک نیز میتواند وضعیت ستون فقرات را بدتر کند. عضلات ضعیف گردن، شانه، شکم و کمر حمایت کافی از ستون فقرات ایجاد نمیکنند و در نتیجه فشار بیشتری به مهرهها و دیسکها وارد میشود. نشستن طولانی، استفاده مداوم از موبایل با گردن خمشده و خوابیدن در وضعیت نامناسب نیز میتوانند درد و خشکی را تشدید کنند. حتی اگر علت اصلی همان تغییرات فرسایشی باشد، این موارد علائم را بدتر میکنند.
علائم اسپوندیلوز
بسیاری از افراد مبتلا به اسپوندیلوز هیچ علامتی ندارند و فقط در عکسبرداری یا ام آر آی متوجه تغییرات ستون فقرات میشوند. زمانی که علائم ظاهر میشوند، شایعترین نشانهها درد و خشکی گردن یا کمر است.
در اسپوندیلوز گردنی، درد ممکن است با خم کردن طولانی گردن، رانندگی، مطالعه یا کار با کامپیوتر بدتر شود و با استراحت کاهش پیدا کند.
سردرد، صدای تقتق یا ساییدگی گردن، اسپاسم عضلات گردن و شانه و محدودیت حرکت هم از علائم دیگر هستند.
اگر تغییرات استخوانی یا دیسکی باعث تنگ شدن فضای عبور عصبها شود، علائم عصبی ایجاد میشود. این علائم میتوانند شامل گزگز، بیحسی، ضعف دستها، ضعف پاها، اختلال تعادل یا مشکل در راه رفتن باشند.
البته هر درد گردن، کمر، شانه یا لگن الزاماً به معنی اسپوندیلوز نیست و گاهی مشکلات دیگری مانند آرتروز، گرفتگی عضلات، فتق دیسک کمر یا بورسیت نیز میتوانند دردهای اسکلتیعضلانی ایجاد کنند؛ بنابراین تشخیص نهایی تنها باید با معاینه پزشک انجام شود.
روش درمان اسپوندیلوز چیست؟
بهترین روش برای درمان اسپوندیلوز بعد از معاینه و تشخیص، با نظر پزشک انجام میشود. معمولاً از روشهای زیر استفاده میشود.
اصلاح سبک زندگی و مراقبت خانگی
در موارد خفیف، درمان اسپوندیلوز معمولاً با مراقبتهای ساده شروع میشود.
فعالیت بدنی منظم، اصلاح وضعیت نشستن، پرهیز از نگه داشتن طولانی گردن در یک حالت، استفاده درست از بالش و کاهش فشارهای تکراری میتواند به کنترل درد کمک کند.
در این موارد، حفظ فعالیت، استفاده کوتاهمدت از گرما یا سرما و داروهای مسکن با نظر پزشک میتواند برای کاهش درد مفید باشد.
دارودرمانی
وقتی درد و التهاب بیشتر شود، پزشک ممکن است داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، شلکننده عضلانی، کورتون کوتاهمدت و داروهای مخصوص درد عصبی را پیشنهاد کند.
هدف داروها درمان فرسایش نیست، بلکه کاهش درد، التهاب، اسپاسم عضلانی و کمک به بازگشت بیمار به فعالیتهای روزمره است.
فیزیوتراپی و تمرین درمانی
فیزیوتراپی یکی از مهمترین بخشهای درمان غیرجراحی اسپوندیلوز است.
تمرینهای کششی و تقویتی میتوانند عضلات گردن، شانه و پشت را قویتر کنند. این ورزشها دامنه حرکتی را بهتر کرده و فشار روی مهرهها را کاهش میدهند.
تزریق و درمانهای مداخلهای
اگر درد با دارو و فیزیوتراپی کنترل نشود، تزریقهای تخصصی ممکن است کمککننده باشند.
تزریق اپیدورال گردنی، تزریق مفصل فاست یا رادیوفرکانسی در برخی بیماران برای کاهش درد عصبی یا درد مزمن استفاده میشود. این روشها باید بعد از ارزیابی کامل پزشک انجام شوند.
جراحی اسپوندیلوز
جراحی معمولاً اولین انتخاب درمانی نیست. زمانی مطرح میشود که درمانهای اولیه موثر نباشند یا علائم عصبی مانند ضعف دست و پا رو به بدتر شدن باشد.
در جراحی ممکن است دیسک بیرونزده، زائده استخوانی یا بخشی از مهره برداشته شود تا فضای بیشتری برای نخاع و ریشههای عصبی ایجاد شود.
0 Comments