اگر هنگام حرکت دادن شانه، آرنج، زانو، مچ یا پاشنه درد دارید، ممکن است این درد به دلیل تاندونیت یا التهاب تاندون باشد. تاندون‌ها بافت‌های محکمی هستند که عضله را به استخوان وصل می‌کنند و به حرکت بدن کمک می‌کنند. وقتی فشار زیادی به آن‌ها وارد شود، ممکن است دردناک و متورم شوند. این عارضه نوعی اختلال اسکلتی عضلانی شایع است و می‌تواند کارهای روزانه، ورزش و حتی راه رفتن را سخت کند.

البته خبر خوب این است که درد و التهاب تاندون در بیشتر موارد با کم کردن فشار، مراقبت خانگی و فیزیوتراپی بهتر می‌شوند. با این حال درد شدید، ضعف ناگهانی یا شنیدن صدای تق ممکن است نشانه پارگی تاندون باشد و به همین دلیل باید سریع بررسی شود.

تاندونیت چیست؟

تاندونیت یعنی تحریک و التهاب تاندون که معمولاً با دردی نزدیک مفصل و در محل اتصال تاندون به استخوان احساس می‌شود. این درد اغلب با حرکت بیشتر می‌شود و ممکن است با تورم یا حساسیت همراه باشد.

لازم به ذکر است که تاندونیت با تاندینوپاتی یکسان نیست. تاندینوپاتی نام کلی اختلالات دردناک تاندون است. در بسیاری از دردهای طولانی مدت، التهاب فعال نقش اصلی را ندارد و ممکن است تغییرات ساختاری و تخریبی در تاندون ایجاد شده باشد. به این تغییرات گاهی تاندینوز گفته می‌شود، اما صرف طولانی بودن درد برای تشخیص آن کافی نیست.

تنوسینوویت نیز مشکل دیگری است که در آن پوشش اطراف تاندون ملتهب می‌شود. با این‌ حال، التهاب تاندون و پوشش آن ممکن است هم‌زمان ایجاد شوند.

انواع تاندونیت

تاندونیت معمولاً براساس محل درگیری نام‌گذاری می‌شود.

• تاندونیت شانه: تاندون‌های اطراف شانه را درگیر می‌کند. بالا بردن دست، لباس پوشیدن یا خوابیدن روی شانه ممکن است درد را بیشتر کند.
• آرنج تنیس بازان: آرنج تنیس بازان یا تاندینوپاتی خارجی آرنج، باعث درد در بخش بیرونی آرنج می‌شود. آرنج گلف‌بازان یا تاندینوپاتی داخلی آرنج نیز سمت داخلی آرنج را درگیر می‌کند. این مشکلات فقط مخصوص ورزشکاران نیستند. کار با ابزار، تایپ زیاد یا حرکت‌های تکراری مچ نیز می‌توانند علت آن باشند.
• تاندونیت زانو: بیشتر، تاندون زیر کشکک را درگیر می‌کند و به آن زانوی جامپر نیز می‌گویند. این مشکل در افرادی که زیاد می‌دوند یا می‌پرند، شایع‌تر است.
• تاندونیت آشیل: تاندون پشت ساق و پاشنه را درگیر می‌کند. درد پشت پاشنه، حساسیت و خشکی صبحگاهی از علائم رایج آن هستند.

علت بروز تاندونیت چیست؟

شایع‌ترین علت تاندونیت، فشار تکراری است. دویدن، پریدن، پرتاب کردن، وزنه زدن، کار با رایانه و استفاده مداوم از ابزار می‌توانند به‌مرور به تاندون فشار وارد کنند. اگر بدن فرصت کافی برای استراحت و ترمیم نداشته باشد، درد شروع می‌شود.

گاهی یک حرکت ناگهانی، ضربه یا افزایش سریع شدت ورزش باعث التهاب تاندون می‌شود.

تکنیک اشتباه ورزشی، گرم نکردن بدن، ضعف یا سفتی عضلات و وضعیت نامناسب بدن هنگام کار نیز خطر را بیشتر می‌کنند.

با بالا رفتن سن، تاندون‌ها انعطاف و مقاومت کمتری پیدا می‌کنند. به همین دلیل، این مشکل در افراد میانسال و سالمند بیشتر دیده می‌شود.

دیابت، آرتریت روماتوئید، بعضی عفونت‌ها (به ندرت) و رسوب کلسیم اطراف تاندون نیز ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند.

گاهی هم علت مشخصی برای این مشکل پیدا نمی‌شود.

بعضی داروها نیز می‌توانند احتمال آسیب تاندون را افزایش دهند. برای مثال، آنتی‌بیوتیک‌های فلوروکینولون ممکن است با تاندونیت و پارگی تاندون ارتباط داشته باشند.

علائم التهاب تاندون

مهم‌ترین علامت تاندونیت، درد در مسیر تاندون یا نزدیک مفصل است.

درد ممکن است کم‌کم شروع شود یا ناگهانی باشد. حرکت دادن اندام، فشار آوردن به تاندون یا لمس آن معمولاً درد را بیشتر می‌کند.

تورم، گرمی، قرمزی، خشکی، ضعف و کم شدن دامنه حرکت از علائم دیگر هستند. بعضی افراد هنگام حرکت احساس ساییدگی یا صدای خفیف تق‌تق دارند.

محل درد به تاندون آسیب‌دیده بستگی دارد. برای مثال، درد تاندون آشیل پشت پاشنه و درد تاندون شانه در بالای بازو احساس می‌شود.

اگر درد بسیار شدید و ناگهانی است، نمی‌توانید اندام را حرکت دهید یا روی آن وزن بگذارید یا تغییر شکل و کبودی شدید می‌بینید، باید سریع به پزشک مراجعه کنید.

تب، قرمزی گسترده و گرمای زیاد نیز ممکن است نشانه عفونت باشند.

روش‌های تشخیص تاندونیت

پزشک ابتدا درباره زمان شروع درد، شغل، ورزش، آسیب‌های قبلی و بیماری‌های زمینه‌ای سوالاتی می‌کند.

سپس محل درد و تورم، قدرت عضلات و دامنه حرکت را بررسی می‌کند. در بسیاری از موارد، همین معاینه برای تشخیص کافی است.

عکس رادیولوژی ساده، تاندون را به‌خوبی نشان نمی‌دهد، اما برای رد شکستگی، آرتروز یا دیدن رسوب کلسیم مفید است.

سونوگرافی می‌تواند ضخیم شدن، حرکت و بعضی پارگی‌های تاندون را نشان دهد.

ام آر آی نیز معمولاً زمانی انجام می‌شود که تشخیص روشن نباشد، درد طولانی شده باشد یا احتمال پارگی وجود داشته باشد.

آزمایش خون یا نمونه‌گیری از مایع مفصل معمولاً برای تشخیص مستقیم تاندونیت لازم نیست، اما ممکن است در صورت شک به عفونت، نقرس یا بیماری التهابی انجام شود.

برای تشخیص و درمان تاندونیت یا التهاب تاندون ها،  با شماره‌های زیر تماس بگیرید:

مجتمع پزشکی صدر: ۰۲۱۷۹۱۸۴۰۰۰

مرکز تخصصی تهران ارتوپدی: ۰۲۱۹۱۳۰۴۵۰۴

روش‌های درمان تاندونیت

هدف درمان تاندونیت، کم کردن درد، بازگرداندن حرکت طبیعی و جلوگیری از آسیب دوباره است. نوع درمان به محل آسیب، شدت درد و مدت ادامه آن بستگی دارد.

استراحت و مراقبت خانگی

فعالیتی را که درد ایجاد می‌کند، برای مدتی کم کنید؛ اما اندام را برای مدت طولانی کاملاً بی‌حرکت نگه ندارید. فعالیت‌های سبک‌ مانند شنا ممکن است فشار کمتری به بعضی تاندون‌ها وارد کنند.

قرار دادن یخ پیچیده‌شده در پارچه، هر بار تا حدود ۲۰ دقیقه، می‌تواند درد و تورم را کم کند.

بانداژ ملایم، بالا نگه داشتن اندام و استفاده کوتاه‌مدت از بریس نیز در بعضی موارد کمک‌کننده است. استفاده طولانی از بریس بدون نظر متخصص ممکن است باعث ضعف عضلات شود.

درمان دارویی

بدون نظر پزشک هیچ دارویی مصرف نکنید. از خوددرمانی به شدت بپرهیزید.

استامینوفن یا داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن در صورت تایید پزشک، ممکن است برای کاهش کوتاه‌مدت درد استفاده شوند.

این داروها برای همه مناسب نیستند. افراد مبتلا به بیماری کلیه، زخم معده یا مشکلات قلبی، زنان باردار و مصرف‌کنندگان داروهای رقیق‌کننده خون باید پیش از مصرف با پزشک مشورت کنند.

تزریق کورتون ممکن است در بعضی بیماران درد را برای مدتی کم کند. اگرچه، تزریق مکرر می‌تواند تاندون را ضعیف کند و برای همه افراد یا همه تاندون‌ها مناسب نیست.

فیزیوتراپی و ورزش

فیزیوتراپی بخش مهمی از درمان تاندونیت، به‌ویژه در دردهای طولانی‌مدت است.

تمرین‌های کششی و تقویتی به تاندون کمک می‌کنند دوباره فشار را تحمل کند. برنامه تمرینی باید مخصوص همان تاندون باشد، زیرا تمرین نامناسب ممکن است درد را بیشتر کند.

فیزیوتراپیست همچنین می‌تواند روش درست حرکت، وضعیت مناسب بدن هنگام کار و زمان مناسب بازگشت به ورزش یا فعالیت‌های روزانه را آموزش دهد.

درمان‌های تخصصی و جراحی

اگر درمان‌های معمول کافی نباشند، پزشک ممکن است روش‌هایی مانند شاک‌ویو، بعضی تزریق‌ها یا درمان‌های هدایت‌شده با سونوگرافی را پیشنهاد کند. اثر این روش‌ها به نوع مشکل و شرایط بیمار بستگی دارد.

جراحی معمولاً آخرین گزینه است. این روش بیشتر برای پارگی تاندون، آسیب شدید یا درد ماندگاری انجام می‌شود که با درمان‌های دیگر بهتر نشده است.

شروع زودهنگام درمان، اصلاح فعالیت و کاهش فشار روی تاندون، احتمال بهبود بدون جراحی را بیشتر می‌کند.