عفونت استخوان که استئومیلیت نیز نامیده می‌شود، می‌تواند به طور ناگهانی اتفاق بیافتد یا به تدریج ایجاد شود و باعث بروز مشکلات و آسیب‌های استخوان شود. افراد سیگاری و مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند نارسایی کلیه و دیابت، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آن هستند. همچنین در کودکان (پنج سال به بالا)، به ویژه پسرها، شایع‌تر است.

تجربه نشان داده است که اگر عفونت استخوان به درستی درمان نشود، احتمال آسیب دائمی به استخوان و از دست دادن آن در اثر نکروز (مرگ بافت) وجود دارد. به‌همین‌دلیل، در این متن قصد داریم به علائم، علل بروز و نحوه درمان عفونت استخوان اشاره کنیم.

عفونت استخوان چیست؟

عفونت استخوان در اثر حمله باکتری‌ یا قارچ‌ها به استخوان بروز می‌کند که در نهایت باعث تورم دردناک در یک یا چند استخوان می‌شود. این بیماری در کودکان بیشتر در استخوان‌های بلند بازوها و پاها رخ می‌دهد. درحالی‌که در بزرگسالان، معمولاً در استخوان‌های ستون فقرات، لگن و پاها ظهور می‌کند.

این عفونت ممکن است ناشی از عفونت در جای دیگری از بدن باشد که از طریق جریان خون به بافت استخوان گسترش یافته است. همچنین می‌تواند در نتیجه آسیب یا ضربه، از همان ابتدا در استخوان شروع شود.

علائم عفونت استخوان

علائم استئومیلیت بسته به علت، محل بروز و شروع سریع یا تدریجی آن متفاوت هستند. از شایع‌ترین علائم آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تب و لرز
• احساس ناخوشی و ضعف
• درد استخوان در ناحیه آسیب‌دیده
• تعریق زیاد
• حالت تهوع و استفراغ
• تغییر رنگ پوست
• تورم (التهاب) و قرمزی پوست در ناحیه عفونی
• احساس گرما روی پوست استخوان آسیب‌دیده
• ناتوانی در استفاده از اندام نزدیک به استخوان آسیب‌دیده
• مشکل در تحمل وزن یا راه رفتن
• خروج چرک یا ترشح از ناحیه عفونی (درصورتی‌که عفونت استخوان نزدیک زخم یا محل جراحی باشد)

ازآنجایی‌که علائم این بیماری شباهت زیادی به سایر شرایط یا مشکلات پزشکی دارند، بهتر است برای تشخیص قطعی با پزشک خود مشورت کنید.

جهت دریافت نوبت از دکتر صابری، با شماره‌های زیر تماس بگیرید:

مجتمع پزشکی صدر: ۰۲۱۷۹۱۸۴۰۰۰

مرکز تخصصی تهران ارتوپدی: ۰۲۱۹۱۳۰۴۵۰۴

علت بروز عفونت استخوان چیست؟

در اغلب موارد نفوذ و تکثیر باکتری‌های استافیلوکوک به بافت زنده استخوان باعث بروز این این بیماری می‌شود. نمی‌توان احتمال نفوذ سایر میکروب‌ها، مانند قارچ‌ها را نیز نادیده گرفت. معمولاً راه‌های نفوذ آنها به مغز استخوان عبارتند از:

• جریان خون. میکروب‌های سایر قسمت‌های بدن می‌توانند از طریق خون به نقطه حساسی روی استخوان رفته و در آن قسمت تکثیر پیدا کنند. به عنوان مثال، میکروب‌ها می‌توانند در اثر ذات‌الریه از ریه‌ها یا در اثر عفونت مجاری ادراری از مثانه به استخوان گسترش پیدا کنند.
• آسیب و جراحت. میکروب‌ها می‌توانند از جراحات سطحی پوست به استخوان مجاور گسترش یابند. همچنین می‌توانند از استخوان شکسته‌ای که از پوست خارج شده است، وارد بدن شوند.
• عمل جراحی. میکروب‌ها ممکن است در طول جراحی برای جایگزینی مفصل یا ترمیم استخوان‌ شکسته، به استخوان‌ها سرایت کنند.

آیا عفونت استخوان خطرناک است؟

استئومیلیت یک بیماری جدی است و نیاز به درمان فوری دارد. عوارض جانبی عدم تشخیص و درمان به موقع آن عبارتند از:

• استئونکروز یا مرگ استخوان. زیرا عفونت می‌تواند جریان خون را در داخل استخوان مسدود کند.
• آرتریت سپتیک. زیرا عفونت می‌تواند از استخوان به مفاصل مجاور سرایت کند.
• اختلال در رشد استخوان کودکان

با این وجود، این نوید را به شما می‌دهیم که این بیماری معمولاً به درمان پاسخ بسیار خوبی می‌دهد. اگرچه ممکن است مدتی طول بکشد تا بهبود پیدا کند.

روش‌های تشخیص عفونت استخوان

پزشک ابتدا ناحیه اطراف استخوان آسیب‌دیده را به خوبی معاینه می‌کند. سپس با تجویز آزمایش خون، آزمایش تصویربرداری یا بیوپسی استخوان، سعی می‌کند نوع و شدت استئومیلیت را بررسی کند.

آزمایش خون می‌تواند نشان دهد که کدام میکروب باعث بروز عفونت شده است. همچنین می‌تواند سطح بالای گلبول‌های سفید و سایر نشانگرهای التهابی را در خون نشان دهد. زیرا ممکن است به این معنی باشد که بدن در حال مبارزه با عفونت است.

انواع آزمایش تصویربرداری که به شناسایی محل عفونت در استخوان کمک می‌کنند، عبارتند از:

• رادیولوژی
• ام‌ آر آی
• سی تی اسکن
• اسکن هسته‌ای استخوان

درصورتی‌که پزشک مطمئن نباشد که کدام نوع آنتی‌بیوتیک برای رفع عفونت استخوان شما بهترین است، بیوپسی استخوان را انجام می‌دهد. در این روش یک نمونه کوچک از استخوان آسیب‌دیده جداسازی شده و سپس به آزمایشگاه ارسال می‌شود.

روش‌های درمان عفونت استخوان

پزشک برای از بین بردن عفونت و جلوگیری از آسیب دائمی به استخوان، روش‌های درمانی زیر را پیشنهاد می‌دهد.

مصرف طولانی‌مدت انواع آنتی‌بیوتیک

برای درمان عفونت باکتریایی استخوان، معمولاً تا چند هفته به آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی و برای چند هفته پس از آن به آنتی‌بیوتیک‌های داخل وریدی نیاز است.

مصرف طولانی‌مدت داروهای ضدقارچ

اگر عامل عفونت قارچ باشد، لازم است چندین ماه داروهای ضدقارچ خوراکی مصرف شوند.

مصرف مسکن‌ها و داروهای ضدالتهاب

برای کنترل درد و التهاب، لازم است داروهای ضددرد و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی شوند.

آسپیراسیون با سوزن نازک

پزشک ممکن است از یک سوزن برای تخلیه چرک یا ترشحات از آبسه‌های ایجاد شده در استخوان استفاده کند.

عمل جراحی

درصورتی‌که عفونت استخوان شدید باشد یا خطر بروز عوارض جانبی بالایی داشته باشد؛ احتمالاً نیاز به انجام عمل جراحی با یک یا چند روش زیر است:

• تخلیه ناحیه آلوده و عفونی. در طی آن جراح برای تخلیه چرک یا ترشحات، ناحیه اطراف استخوان عفونی را باز می‌کند.
• برداشتن قسمتی از استخوان آسیب‌دیده و بافت‌های اطراف آن. در طی این روش، جراح برای اطمینان از حذف تمام عفونت، مقدار کمی از استخوان و بافت سالم اطراف استخوان را برمی‌دارد.
• بازگرداندن جریان خون به استخوان عفونی. جراح بعد از برداشتن قسمتی از استخوان آسیب‌دیده، سعی می‌کند به کمک پیوند پوست، ماهیچه یا استخوان از قسمت دیگری از بدن و ترمیم رگ‌های خونی آسیب‌دیده، دوباره جریان خون را در این ناحیه برقرار کند.

طبق تجربه، ممکن است مدت زیادی طول بکشد تا این بیماری بهبود یابد. بنابراین، بهتر است کمی صبور باشید!

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر مدتی است که از تب و درد استخوان رنج می‌برید و دچار علائم عفونت استخوان که در ابتدای متن اشاره کردیم، هستید؛ لازم است در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید. به‌خصوص اگر اخیراً به‌دلیل شرایط پزشکی یا جراحی، خطر بروز عفونت در بدن شما زیاد است.

خوشبختانه دکتر صادق صابری به‌عنوان پزشک متخصص ارتوپد و جراح تومورهای استخوانی، تبحر زیادی در زمینه تشخیص و درمان انواع عفونت استخوان دارند. پیشنهاد می‌کنیم برای تسریع روند بهبودی خود از تجربه و مهارت بالای ایشان استفاده کنید.