سرطان سارکوم یوئینگ (Ewing sarcoma) در اثر رشد غیرطبیعی سلول‌های استخوانی و بافت نرم اطراف آن‌ها بروز می‌کند. اغلب استخوان‌های پا و لگن و در مواردی بافت‌های نرم قفسه سینه، شکم و بازوها را درگیر می‌کند. این وضعیت معمولاً در دوران بلوغ و زمانی‌که استخوان‌های افراد جوان به سرعت در حال رشد هستند، ایجاد می‌شود. همچنین میزان شیوع آن در پسران بیشتر از دختران است.

خوشبختانه با پیشرفت‌های صورت‌گرفته در روند درمان این بیماری، طول عمر بیماران به میزان زیادی افزایش پیدا کرده است. دکتر صادق صابری به‌عنوان پزشک متخصص و جراح تومورهای استخوانی، به‌صورت تخصصی در این زمینه فعالیت می‌کند. می‌توانید بدون نگرانی از مهارت و تجربه ایشان برای تشخیص و درمان سارکوم یوئینگ استفاده کنید.

دلایل بروز سارکوم یوئینگ چیست؟

هنوز علت دقیق بروز این بیماری مشخص نشده است.

پزشکان معتقدند که جهش یا تغییر ژنتیکی، سلول‌های طبیعی را به سلول‌های سرطانی تبدیل می‌کند. این سلول‌ها به شکل غیرعادی تکثیر می‌شوند و تومورهای سرطانی روی استخوان‌ها یا بافت‌های نرم را ایجاد می‌کنند. در نهایت، تومور استخوان به بافت سالم حمله می‌کند و آن را از بین می‌برد.

محققان نمی‌دانند چه چیزی باعث جهش می‌شود. اما می‌دانند که تغییرات سلولی ناشی از سارکوم یوئینگ پس از تولد اتفاق می‌افتند. این بدان معناست که والدین جهش ژنتیکی را به فرزندان خود منتقل نمی‌کنند. محققان همچنین قرار گرفتن در معرض مواد سرطان‌زا مانند تنباکو، الکل یا مواد شیمیایی که خطر سرطان را افزایش می‌دهند را رد می‌کنند.

در سارکوم یوئینگ، جهش اغلب بر ژنی به نام EWSR1 تأثیر می‌گذارد. به‌همین‌دلیل، اگر پزشک مشکوک شود که شما یا فرزندتان به این بیماری مبتلا شده‌اید، ممکن است برای بررسی تغییرات در این ژن دستور انجام آزمایش ژنتیک بدهد.

جهت دریافت نوبت از دکتر صادق صابری، با شماره‌های زیر تماس بگیرید:

مجتمع پزشکی صدر: ۰۲۱۷۹۱۸۴۰۰۰

مرکز تخصصی تهران ارتوپدی: ۰۲۱۹۱۳۰۴۵۰۴

علائم سارکوم یوئینگ

معمولاً علائم اولیه به‌صورت برجستگی‌ها، توده‌ها و کبودی‌های رایج روی بازوها، پاها و قفسه سینه ظاهر می‌شوند. به‌همین‌دلیل، والدین ممکن است آنها را با آسیب‌های ورزشی کودکان و نوجوانان اشتباه بگیرند.

پزشکان معتقدند زمانی خطر سارکوم یوئینگ وجود دارد که این علائم از بین بروند و بعد از مدتی با شدت بیشتر بروز کنند. سایر نشانه‌ها عبارتند از:

• درد استخوانی که مدام می‌آید و می‌رود و شب‌ها بدتر می‌شود.
• تورم و سفتی در بافت اطراف استخوان‌ها
• بروز توده‌هایی در نزدیکی سطح پوست که ممکن است در هنگام لمس کردن گرم و نرم به نظر برسند.
• تب بالا و مقاوم به درمان
• شکستگی ناگهانی و بی‌دلیل استخوان
• خستگی و کاهش وزن غیرمنتظره

راه‌های تشخیص سارکوم یوئینگ

ازآنجایی‌که سرطان سارکوم یوئینگ می‌تواند به مناطق دیگر گسترش یابد و ریه‌ها و سایر استخوان‌ها را درگیر کند. لازم است به‌ موقع تشخیص داده شود.

معمولاً پزشک ابتدا یک معاینه فیزیکی انجام می‌دهد و در مورد علائم شما سؤالاتی می‌پرسد. سپس برای تشخیص قطعی دستور انجام آزمایش‌های زیر را می‌دهد.

آزمایش‌های تصویربرداری پزشکی

روش‌های تصویربرداری زیر به پزشکان اجازه می‌دهند تا استخوان‌ها و بافت‌های نرم بیمار را بررسی کنند و محل و اندازه تومور را تشخیص دهند:

• عکسبرداری با اشعه ایکس
• ام آر آی
• سی تی اسکن
• پِت اسکن

بیوپسی

بیوپسی یا نمونه‌برداری، روشی برای برداشتن نمونه‌ای از بافت مشکوک است. این بافت ممکن است با استفاده از سوزنی که از طریق پوست وارد می‌شود برداشته شود یا گاهی به کمک جراحی جداسازی می‌شود.

در نهایت، نمونه به آزمایشگاه ارسال می‌شود تا سرطانی یا غیرسرطانی بودن آن تعیین شود.

آزمایش خون

پزشک ممکن است آزمایش خون را برای تعیین اینکه آیا سرطان گسترش یافته است یا خیر، انجام دهد. در این آزمایش معمولاً موارد زیر بررسی می‌شوند:

• شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC). زیرا تعداد کم سلول‌های خونی و پلاکت‌ها ممکن است نشانه سرطان باشد.
• پانل متابولیک جامع (CMP). این آزمایش سطح آنزیم‌ها و سایر مواد را در خون اندازه‌گیری می‌کند.
• آنزیم لاکتات دهیدروژناز (LDH). سطوح بالای این آنزیم ممکن است نشانه آسیب بافتی ناشی از سرطان باشد.

روش‌های درمانی

اگرچه روند درمان سارکوم استخوانی اغلب شامل شیمی‌درمانی و جراحی است؛ اما در مواردی لازم است از پرتودرمانی نیز استفاده شود. در ادامه جزئیات بیشتری را بررسی خواهیم کرد.

شیمی‌ درمانی

در طی آن پزشک سعی می‌کند که به کمک تزریق داروهای قوی سایز تومورها را کوچک‌ کند. این کار به حذف تومورها از طریق جراحی کمک زیادی می‌کند.

در مواقعی‌که سلول‌های سرطانی سارکوم یوئینگ به نواحی دیگر گسترش پیدا کرده‌اند، شیمی ‌درمانی می‌تواند به تسکین درد و کاهش سرعت تکثیر آنها کمک کند.

عمل جراحی

هدف از جراحی تومورهای استخوانی، حذف همه سلول‌های سرطانی است.

البته در این حین ممکن است بخش کوچکی از استخوان و بافت‌های اطراف آن نیز برداشته شوند. به ندرت ممکن است این سرطان منجر به قطع دست یا پا آسیب‌دیده شود.

پرتو درمانی

در این روش سلول‌های سرطانی تحت پرتوهای قدرتمند ایکس، پروتون‌ها یا منابع دیگر قرار می‌گیرند. برای انجام آن ابتدا روی یک میز دراز می‌کشید و سپس دستگاه روی نواحی مشکوک شروع به تابش پرتو می‌کند. معمولاً پرتو درمانی پس از جراحی و برای از بین بردن سلول‌های سرطانی باقیمانده انجام می‌شود.

البته درصورتی‌که امکان انجام عمل جراحی نباشد، ممکن است از همان ابتدا به جای جراحی از پرتو درمانی استفاده شود.

همچنین برای سارکوم یوئینگ پیشرفته، پرتودرمانی می‌تواند روند رشد سرطان را کند کرده و به تسکین درد کمک کند.

مراقبت‌های بعد از درمان

تمام روش‌های درمان سرطان، عوارض جانبی ایجاد می‌کنند. زیرا سلول‌های سالم نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، عوارض جانبی شیمی‌درمانی و پرتودرمانی عبارتند از:

• اسهال
• خستگی
• حالت تهوع و استفراغ

پزشک با تغییر سبک زندگی بیمار و ارائه انواع دارو، می‌تواند به کاهش علائم و عوارض جانبی درمان کمک کند. همچنین تا پایان عمر، بیمار سالیانه از ناحیه مورد نظر عکسبرداری با اشعه ایکس خواهد داشت تا پزشک روند بهبود را زیر نظر بگیرد. ممکن است ورزش‌هایی برای افزایش عملکرد اندام آسیب‌دیده نیز پیشنهاد شود.