شکستگی‌ها معمولاً به‌عنوان آسیب‌های ناشی از ضربه یا فشار به استخوان‌ها ایجاد می‌شوند. اما در برخی موارد، شکستگی‌ به‌طور غیرمنتظره‌ای در استخوان‌هایی رخ می‌دهد که هیچ فشاری به آن وارد نشده است. این نوع شکستگی‌ها که به آن‌ها شکستگی پاتولوژیک یا شکستگی مرضی گفته می‌شود، ناشی از بیماری‌ها یا مشکلاتی هستند که باعث تضعیف استخوان‌ها می‌شوند.

در این متن، به بررسی دقیق‌تر شکستگی‌ های پاتولوژیک می‌پردازیم و علل و عوامل موثر در بروز آن‌ها و همچنین روش‌های تشخیص و درمان را بررسی می‌کنیم.

شکستگی پاتولوژیک یا مرضی چیست؟

شکستگی پاتولوژیک یا مرضی به شکستگی‌هایی گفته می‌شود که به دلیل وجود یک بیماری زمینه‌ای سبب تضعیف استخوان‌ها و افزایش آسیب‌پذیری آن‌ها در برابر فشار می‌شود.

برخلاف شکستگی استخوان معمولی که معمولاً به‌دنبال ضربه یا تصادف شدید رخ می‌دهد، در شکستگی مرضی حتی فعالیت‌های روزمره مانند سرفه، راه‌رفتن یا تغییر موقعیت بدن می‌توانند باعث شکستگی مفاصل و استخوان‌ها شوند. در این شرایط، استخوان‌ها به‌طور طبیعی قادر به تحمل فشارهای وارده نیستند و در نتیجه ممکن است در اثر هرگونه فشاری شکسته شوند.

چه عواملی باعث بروز شکستگی مرضی می‌شوند؟

عوامل زیر می‌توانند سبب شکستگی پاتولوژیک شوند.

• پوکی استخوان: باعث ضعف استخوان‌ها و افزایش احتمال شکستگی حتی با آسیب‌های جزئی می‌شود. این عارضه به‌ویژه در زنان مسن و افراد بالای 65 سال شایع است.
• تومورهای استخوانی: تومورهای خوش خیم و بدخیم (مثل سارکومای استخوانی) و همچنین متاستاز (انتقال سرطان از سایر قسمت‌های بدن به استخوان) می‌توانند باعث ضعیف‌شدن استخوان‌ها شده و شکستگی‌های پاتولوژیک را به وجود آورند.
• نرم‌شدن استخوان‌ها: کمبود ویتامین D موجب کاهش جذب کلسیم و نرم‌شدن استخوان‌ها می‌شود که این موضوع باعث شکستگی‌های پاتولوژیک می‌شود.
• عفونت استخوانی: عفونت‌های باکتریایی یا قارچی که به استخوان‌ها سرایت می‌کنند، می‌توانند به ضعف استخوان‌ها منجر شوند.
• بیماری پاژه استخوان: این بیماری باعث اختلال در بازسازی استخوان‌ها می‌شود و استخوان‌ها را در برابر آسیب‌های مختلف ضعیف می‌کند.
• سندروم‌های ژنتیکی و اختلالات هورمونی: بیماری‌هایی مانند فیبروز سیستیک، بیماری‌های غده تیروئید و هیپرپاراتیروئیدیسم می‌توانند استخوان‌ها را ضعیف کرده و موجب شکستگی‌های پاتولوژیک شوند.
• بیماری‌های التهابی مزمن: بیماری‌هایی مانند آرتریت روماتوئید می‌توانند منجر به تخریب استخوان‌ها شوند.

 در چه مکان‌هایی از بدن بیشتر شکستگی پاتولوژیک رخ می‌دهد؟

شکستگی پاتولوژیک می‌توانند در هر استخوانی از بدن رخ دهند، اما معمولاً در استخوان‌های بزرگی همچون ستون فقرات، لگن، ران، استخوان بازو و ساق پا مشاهده می‌شوند.

روش‌های تشخیص شکستگی پاتولوژیک

تشخیص شکستگی‌های پاتولوژیک معمولاً با انجام معاینه فیزیکی و آزمایش‌های تصویربرداری پزشکی صورت می‌گیرد. پزشک برای مشاهده استخوان شکسته و نواحی اطراف آن از روش‌های زیر استفاده می‌کند:

• رادیوگرافی: این آزمایش تصاویر عمومی از استخوان‌ها را ارائه می‌دهد و می‌تواند شکستگی‌ها و تغییرات ساختاری را نشان دهد.
• ام آر آی: این روش تصاویر دقیق‌تری از بافت‌های نرم و استخوان‌ها ارائه می‌دهد.
• سی تی اسکن: این آزمایش تصاویری دقیق‌تر از استخوان‌ها و بافت‌های اطراف آنها می‌دهد.

در برخی موارد، ممکن است پزشک آزمایش‌های تکمیلی زیر را نیز تجویز کند.

• آزمایش خون برای ارزیابی بیماری‌های زمینه‌ای مثل سرطان.
• بیوپسی برای بررسی تومورها یا عفونت‌ها.
• آزمایش سنجش تراکم استخوان (DXA scan) برای ارزیابی میزان استحکام استخوان‌ها.

 روش‌های درمان شکستگی استخوان پاتولوژیک

درمان با گچ یا آتل

در بسیاری از موارد، اولین اقدام درمانی ثابت نگه داشتن استخوان با گچ یا آتل است. مدت زمان استفاده از گچ بستگی به‌نوع شکستگی و محل آن دارد. برای اطمینان از روند بهبودی، بیمار نیاز به پیگیری با رادیوگرافی‌های منظم دارد.

جراحی و تثبیت داخلی

در برخی از شکستگی‌های پاتولوژیک نیاز به جراحی است. جراح با استفاده از تکنیک‌های مختلف مانند تنظیم استخوان در موقعیت صحیح و تثبیت آن با میله‌، پیچ‌ یا صفحات فلزی، فرآیند بهبود را تسریع می‌کند. این تثبیت ممکن است برای مدت طولانی یا حتی دائمی در بدن باقی بماند.

پرتودرمانی

اگر شکستگی مرضی به دلیل تومور یا ضایعه در استخوان باشد، پرتودرمانی ممکن است برای جلوگیری از شکستگی بیشتر یا کاهش اندازه تومور تجویز شود. این درمان می‌تواند به تقویت استخوان و بهبود وضعیت آن کمک کند.

درمان بیماری زمینه‌ای

در درمان شکستگی‌های پاتولوژیک، باید پزشک بیماری زمینه‌ای مانند پوکی یا سرطان استخوان را درمان کند.

برای مثال، در صورت وجود پوکی استخوان، تجویز مکمل‌های کلسیم و ویتامین D یا داروهای خاص توسط پزشک می‌تواند به کاهش احتمال شکستگی‌های آینده کمک کند.

تفاوت شکستگی پاتولوژیک و تروماتیک چیست؟

تفاوت‌های اصلی بین آسیب تروماتیک و شکستگی‌های پاتولوژیک و عبارتند از:

• علت وقوع: شکستگی پاتولوژیک به دلیل ضعف ساختار استخوانی ایجاد می‌شود. اما شکستگی تروماتیک ناشی از یک ضربه شدید است.
• ویژگی استخوان‌ها: در شکستگی پاتولوژیک، استخوان‌ شکسته ضعیف یا آسیب‌دیده است، اما در شکستگی تروماتیک، استخوان‌ها معمولاً سالم هستند.
• میزان آسیب: معمولاً در پاتولوژیک، فرایند درمان طولانی‌تر است.