قاعده جمجمه بخش مهمی از جمجمه است که حفره‌های چشم، غده هیپوفیز، استخوان گیجگاهی، استخوان‌های شنوایی و گردن در آن قرار دارند. در این بخش از جمجمه بیماری‌ها و تومورهای مختلفی ظاهر می‌شود که به‌دلیل ساختار پیچیده و وجود تعداد بسیاری از اعصاب مغزی باید توسط جراح متخصص درمان شود. در صورت بروز بیماری‌های مختلف در این ناحیه و نیاز به درمان جراحی قاعده جمجمه، دکتر صادق صابری همراه با کادر درمان باتجربه خود به شما کمک می‌کند تا به‌بهترین شکل ممکن به درمان آن بپردازید.

ایشان متخصص ارتوپد، جراح‌ استخوان و مفاصل است و مدرک فلوشیپ فوق تخصصی تومورهای ارتوپدی از دانشگاه اتاوا را دارد.

جراحی قاعده جمجمه چیست؟

جراحی قاعده جمجمه یک عمل تخصصی است که برای رفع مشکلات و تومور در نواحی قاعده جمجمه مانند سطح زیرین مغز و اعصاب و عروق انجام می‌شود.

چالش مهم جراحان در جراحی تومور قاعده جمجمه، دستیابی به این نواحی بدون ایجاد عوارض و آسیب‌دیدگی مغز است. جراحان مغز و اعصاب با کمک متخصصین دیگر از روش‌های مختلفی مانند آندوسکوپی کم تهاجمی و جراحی باز استفاده می‌کنند.

در قسمت قاعده جمجمه استخوان‌هایی مانند حفره گوش، چشم و بینی قرار گرفته‌اند که اهمیت آن‌را دوچندان ساخته است. این ناحیه به مشکلات مختلفی از جمله تومور قاعده جمجمه دچار می‌شود که به‌دلیل وجود بافت‌های پرتراکم، جراحی آن‌ بسیار پیچیده‌ است.

جهت دریافت نوبت از دکتر صادق صابری، با شماره‌های زیر تماس بگیرید:

مجتمع پزشکی صدر: ۰۲۱۷۹۱۸۴۰۰۰

مرکز تخصصی تهران ارتوپدی: ۰۲۱۹۱۳۰۴۵۰۴

فواید جراحی قاعده جمجمه چیست؟

این جراحی برای درمان بیماری‌ها و مشکلات زیادی که در‌ این ناحیه حساس ایجاد می‌شود، کاربرد دارد.‌ برخی از مهم‌ترین مواردی که این روش برای درمان آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد عبارتند از:

• کیست‌هایی که از بدو تولد در بدن فرد وجود دارد.
• تومور هیپوفیز
• تومورهای غیر سرطانی مانند مننژیوم
• تومور استخوانی کوردوما
• نورالژی عصب سه قلو
• کرانیوفارنژیوم که تومورهای خوش‌خیم در نزدیکی هیپوفیز هستند.
• کرانیوسینوستوز یا بسته شدن زودهنگام جمجمه نوزاد
• درمان تغییر شکل جمجمه
• فیستول مایع مغزی نخاعی
• آنوریسم مغزی
• مشکلات شریانی وریدی

انواع تکنیک‌های جراحی تومور قاعده جمجمه

برای جراحی تومور قاعده جمجمه باتوجه به نوع تومور از چند روش اصلی استفاده می‌شود که در ادامه به آن‌ها اشاره می‌کنیم‌:

جراحی آندوسکوپی قاعده جمجمه

 این جراحی روشی کم تهاجمی محسوب می‌شود که به برش‌های بزرگ نیازی ندارد. در این روش، جراح سوراخ کوچکی در بینی ایجاد می‌کند و از طریق لوله نازک که در آن دوربین و لوازم جراحی مینیاتوری قرار دارد زائده یا تومور را خارج می‌سازد.

در حین انجام این عمل از قاعده جمجمه عکس گرفته می‌شود تا از خارج کردن کامل تومور‌ اطمینان حاصل کنند.

مزایا

• عدم نیاز به برش‌ در ناحیه مغز
• سرعت بهبودی بالا
• جای زخم کوچک
• دسترسی راحت به نواحی حساس

معایب و عوارض

• لخته و آمبولی
• احتمال آسیب به عملکرد و حس بینایی و تکلم
• نشت مایع مغزی نخاعی
• مناسب نبودن برای همه تومورها

جراحی قاعده جمجمه سنتی یا باز

در این‌ روش، برش‌هایی در ناحیه جمجمه و صورت ایجاد و قسمت‌های از استخوان برداشته می‌شود تا به تومور‌ برسند و آن ‌را بردارند.

از تصویربرداری پیشرفته پزشکی در جراحی باز در اتاق عمل استفاده می‌کنند تا عمل را به‌طور دقیق‌تر انجام دهند.

مزایا

• دسترسی کامل جراح به همه ناحیه مغز
• امکان برداشتن تومور به‌طور کامل
• دقت بسیار بالای عمل
• عدم آسیب به بافت‌های سالم

معایب

• دوران نقاهت طولانی مدت
• جای زخم بزرگتر
• احتمال بروز خونریزی، عفونت و التهاب

تکنیک‌های پیشرفته میکروسکوپی، لیزر و اولتراسونیک برای جراحی قاعده جمجمه

این روش‌‌ جدید برای برخی از تومورها که به جراحی تومور قاعده جمجمه نیاز ندارند و در عمق قاعده جمجمه قرار گرفته‌اند، کاربرد دارد. به‌طور مثال، جراح با کمک لیزر می‌تواند تومورها را در مدت زمان کمتری از بین ببرد و عوارض احتمالی را کاهش دهد.

مزایا

• عدم نیاز به جراحی
• کاهش احتمال آسیب به مغز و بافت عصبی
• دوران نقاهت کمتر
• عدم استفاده از بیهوشی کامل

معایب

• این تکنیک‌ها روش بسیار جدیدی هستند که برای حذف همه تومورها کاربرد ندارند.

مراقبت‌های بعد از جراحی

جراحی قاعده جمجمه مانند عمل سرطان مغز استخوان به‌روش‌های مختلفی انجام می‌شود، اما همه آن‌ها به مراقبت‌های خاصی بعد از عمل نیاز دارند. توجه به این نکات از بروز عوارض و مشکلات احتمالی جلوگیری می‌کند و دوران نقاهت را با درد و ناراحتی کمتری همراه می‌سازد.

• اگر داخل دهان‌ جراحی انجام شده است تا چند روز از مسواک زدن خودداری کنید.
• برش زیر ابرو‌‌ را حداقل پنج روز بعد جراحی خشک نگه دارید.
• برای کاهش خونریزی مخصوصا در‌ ناحیه بینی روی دو بالش بخوابید.
• در هفته اول بعد جراحی استراحت کامل کنید‌.
• از خم شدن و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
• غذای سالم بخورید.
• در صورت وجود برش داخل دهان بعد از خوردن غذا، آب گرم غرغره کنید.
• وجود قطره خون از بینی و پشت گلو در روزهای اول جراحی طبیعی است.
• درد صورت، سردرد و اختلال خواب بخشی از روند بهبود محسوب می‌شود بنابراین، نگران نباشید.
• حداقل تا ۲۴ ساعت رانندگی نکنید.
• تا زمانی که پزشکتان اجازه دهد از قرص آسپرین و سایر رقیق‌کننده‌های خونی استفاده نکنید.
• با دستور پزشک و برای کاهش درد، داروهایی مانند استامینوفن را مصرف کنید.